Tag: Friedrich Nietzsche

  • Jedna myśl

    Jedna myśl

    László Dvárós to myśliciel, którego życie naznaczył powojenny Budapeszt i Paryż okresu rewolty studenckiej. Sądzimy, że warto spotkać się z jedną myślą, wyrażoną w poniższym tekście. Za tłumaczenie odpowiada Marcin Krupowicz.

  • Rozróżnienie wartości artystycznych i estetycznych a trudności współczesnej teorii sztuki

    Rozróżnienie wartości artystycznych i estetycznych a trudności współczesnej teorii sztuki

    Wraz z pojawieniem się awangardy koncepcje wartościowania dzieł sztuki okazywały się coraz bardziej bezradne wobec stworzenia obiektywnych kryteriów oceny. Sztuka neoawangardowa nie pozostawiła już żadnych złudzeń, że teorie oparte tylko na wartościach artystycznych lub estetycznych nie są wystarczające. Zacznę od przedstawienia sposobów pojmowania wartości i ich realizowania, następnie skupię się na pięknie jako wartości ściśle […]

  • Kilka słów o filozofii praktycznej Schopenhauera

    Kilka słów o filozofii praktycznej Schopenhauera

    Arthur Schopenhauer przez całe życie pragnął, aby jego system nie umarł wraz z nim. Przekonany o wielkości swoich odkryć w dziedzinie metafizyki uważał, że jego myśl odbije się szerokim echem w świecie filozofii. Za chichot historii można uznać fakt, że w dzisiejszych czasach, dzięki internetowi jest jednym z bardziej rozpoznawalnych filozofów w masowych kręgach, a […]

  • Nietzsche kontra Scheler: dwie teorie empatii

    Nietzsche kontra Scheler: dwie teorie empatii

    Celem tego tekstu jest wykazanie, że stworzenie teorii empatii jest uzależnione od obranego stanowiska ontologicznego, czyli od odpowiedzi na pytanie, jakiego typu byty istnieją w uniwersum. Dla zobrazowania tezy zrekonstruuję stanowisko Friedricha Nietzschego („negację platonizmu”) oraz Maxa Schelera („restaurację platonizmu”), a następnie spróbuję zademonstrować trafność stanowiska Schelera.

  • Nawet w nieobecności wolnej woli

    Nawet w nieobecności wolnej woli

    Słowem wstępu: aforyzm nadal pozostaje mało popularną formą refleksji filozoficznej, więc z tym większą radością przybliżamy kolejny zestaw zdań autorstwa Miłosza Wieczora. Przypominamy też o poprzednim wyborze, czyli opublikowanej ponad dwa lata temu Kondycji zachodniego człowieka.

  • Forma bytu robotnika

    Forma bytu robotnika

    Ernst Jünger (1895-1998) to, obok Oswalda Spenglera i Carla Schmitta, jeden z najważniejszych przedstawicieli rewolucji konserwatywnej. Można powiedzieć, że stanowi „lewe” skrzydło tego nurtu, na co wskazuje nawet tytuł jego najważniejszego dzieła filozoficznego, które będę omawiał – Robotnik. Na kształt dzieła wywarła wpływ atmosfera panująca w Republice Weimarskiej po I wojnie światowej. W klimacie niespełnionych […]

  • Wieczny powrót: Jaspers, Heidegger, Deleuze, Brassier

    Wieczny powrót: Jaspers, Heidegger, Deleuze, Brassier

    Czas na dokończenie naszych rozważań o wiecznym powrocie wszystkich rzeczy. W pierwszej części tekstu szukałem źródeł tej koncepcji w archaicznej metafizyce, a także w filozofii Heraklita z Efezu oraz w fizyce starej szkoły stoickiej. Część druga została poświęcona myśli Friedricha Nietzschego. Teraz przyjrzymy się recepcji pism Nietzschego. Przybliżę cztery ważne, zróżnicowane odczytania, których autorami są […]

  • Wieczny powrót: Friedrich Nietzsche, filozof woli mocy

    Wieczny powrót: Friedrich Nietzsche, filozof woli mocy

    Wracam do rozważań nad rolą koncepcji wiecznego powrotu w filozofii Friedricha Nietzschego. W pierwszej części tekstu pisałem o „prehistorii” tej idei, wywodząc jej genealogię z archaicznych doktryn metafizycznych oraz z filozofii Heraklita z Efezu i przedstawicieli starej szkoły stoickiej. W części drugiej zrekonstruuję rozumienie wiecznego powrotu u samego Friedricha Nietzschego. Przy okazji powiem parę słów […]

  • Wieczny powrót: archaiczna metafizyka, Heraklit z Efezu, stoicyzm

    Wieczny powrót: archaiczna metafizyka, Heraklit z Efezu, stoicyzm

    Celem tej pracy jest ustalenie roli, jaką koncepcja wiecznego powrotu odgrywa w szerszym projekcie filozoficznym Friedricha Nietzschego. W opublikowanych za życia pismach myśliciela jest to motyw, który pojawia się jedynie w kilku fragmentach: po raz pierwszy w słynnym aforyzmie o numerze 341. z Radosnej wiedzy, następnie w kilku kluczowych ustępach Tako rzecze Zaratustra, a wreszcie […]

  • Narodziny tragedii: Król Edyp Sofoklesa

    Narodziny tragedii: Król Edyp Sofoklesa

    W 1872 roku Friedrich Nietzsche opublikował Narodziny tragedii z ducha muzyki. W pewnym sensie był to tekst przełomowy – oddzielił grubą kreską okres, w którym Nietzsche uchodził za młodego, świetnie rokującego profesora filologii. Ta publikacja uczyniła z niego filozofa, a przynajmniej mocno odróżniła go od współczesnego środowiska filologicznego. Zarysowana w tekście wizja kultury antycznej Grecji […]

  • Apollińskość w greckiej tragedii albo Nietzsche i Grecy

    Apollińskość w greckiej tragedii albo Nietzsche i Grecy

    Od publikacji Narodzin Tragedii minęło już ponad 140 lat, a mimo to nadal u wielu wzbudza emocje. W swej pierwszej filozoficznej pracy, Fryderyk Nietzsche rysuje obraz greckiej tragedii jako dialektycznego ścierania się dwóch komponentów: dionizyjskiego i apollińskiego.