Kategoria: Opracowanie

  • Prozatorska twórczość i filozofia Adama Mickiewicza

    Prozatorska twórczość i filozofia Adama Mickiewicza

    Postaci Adama Mickiewicza nie trzeba przedstawiać nikomu, kto przeszedł przez system edukacji na poziomie podstawowym. Powszechna wiedza o tej postaci jest jednak tak powierzchowna, że przynosi jej raczej ujmę niż zaszczyt. Program nauczania przywiązuje dużą wagę do biografii Mickiewicza, która ma dać klucz do interpretacji wierszy i sprowadza się zazwyczaj do jego romansów i egzaltowanego patriotyzmu. Pomija się przez to istotę rzeczy – światopogląd, jakiemu hołdował narodowy poeta.

  • O wolności w filozofii Nikołaja Bierdiajewa

    O wolności w filozofii Nikołaja Bierdiajewa

    Mamy przyjemność przedstawić esej o filozofii Nikołaja Bierdiajewa. Odpowiada za niego Mateusz Żbikowski – to debiut na naszych łamach. Zachęcamy!

  • Maurice Merleau-Ponty. Ciało i egzystencja

    Maurice Merleau-Ponty. Ciało i egzystencja

    Serdecznie zachęcamy do przeczytania eseju o ciele i egzystencji w twórczości Maurice’a Marleau-Ponty’ego, słynnego francuskiego fenomenologa. Tekst napisała Wer Ziemian. Powstał dzięki współpracy Instytutu Filozofii Uniwersytetu Gdańskiego oraz Fundacji Humanity Plus Philosophy.

  • Idealizm transcendentalny Husserla i Kanta

    Idealizm transcendentalny Husserla i Kanta

    Celem tego eseju jest omówienie dwóch nowożytnych projektów filozofii transcendentalnej. W pierwszej części tekstu przybliżę podstawowe rozstrzygnięcia myśli Edmunda Husserla. Następnie zarysuję krytyczną filozofię transcendentalną Immanuela Kanta, akcentując to, co odróżnia ją od późniejszego przedsięwzięcia Husserla. W trzeciej części tekstu przedstawię krótkie zestawienie podobieństw i różnic tych dwóch propozycji filozoficznych.

  • Czym jest wiedza? Problem Gettiera

    Czym jest wiedza? Problem Gettiera

    Wydaje się, że wielkie problemy filozoficzne inicjowane były w opasłych tomach wielkich dzieł filozoficznych. Do wielkich problemów z zakresu epistemologii zaliczają się takie zagadnienia, jak sądy syntetyczne a priori i filozofia transcendentalna, zapoczątkowane przez Krytykę czystego rozumu Immanuela Kanta. Wielki problem indukcji zapoczątkował David Hume w Traktacie o naturze ludzkiej. Natomiast wielki problem uposażenia poznawczego […]

  • Spojrzenie na współczesne teorie świadomości

    Spojrzenie na współczesne teorie świadomości

    W niniejszej pracy przejrzę i krótko scharakteryzuję wybrane współczesne teorie świadomości czerpiące z neurobiologii i innych nauk kognitywnych, a następnie skupię się na tej zaproponowanej przez Daniela Dennetta. W mojej pracy pojawią się pomysły Bernarda Baarsa, Davida Rosenthala, Andy’ego Clarka, José’a Luisa Bermúdeza, Axela Cleeremansa, Gulio Tononi’ego, Victora Lamme’go, Raya Jackendoffa, Thomasa Metzingera oraz Davida […]

  • Strukturalizm – krótkie wprowadzenie

    Strukturalizm – krótkie wprowadzenie

    W tym eseju chciałbym krótko przedstawić i omówić strukturalizm. Piszę o wczesnym programie badań strukturalnych jako proponowanej metodologii dla nauk humanistycznych. Jeśli można rozumieć filozofię jako namysł meta-przedmiotowy nad różnymi dziedzinami, w tym nauką, to namysł nad metodologią humanistyki należy do obszaru filozofii. Claude Lévi-Strauss, czyli autor, którego poglądom przyjrzę się bliżej, przeszedł zresztą ścieżkę […]

  • Polska Szkoła Prawa Międzynarodowego

    Polska Szkoła Prawa Międzynarodowego

    Gdy zastanawiamy się nad filozofią prawdziwie polską, tj. taką, która jest oryginalna i która nie jest tylko i wyłącznie rozwinięciem zagranicznej filozofii, jako pierwsza myśl narzuca się pewnie Szkoła Lwowsko-Warszawska, mesjanizm lub dokonania Romana Ingardena. XIX wiek, dość późno na oryginalną filozofię, jak na naród, który swoje korzenie ma jeszcze w X wieku, a jego […]

  • Filozoficzne aspekty myśli Józefa Piłsudskiego

    Filozoficzne aspekty myśli Józefa Piłsudskiego

    Trudno uznać Józefa Piłsudskiego za filozofa lub ściśle powiązać go z jakimś nurtem filozoficznym. Należałoby raczej pisać o luźnych związkach postawy Piłsudskiego z wybranymi typami myślenia. Pewne prądy filozoficzne Piłsudski próbował sobie przyswoić, a z pewnymi łączyła go nie w pełni uświadomiona bliskość. Bohdan Urbankowski podjął się próby rekonstrukcji jego filozoficznej postawy, od czasów, gdy […]

  • Ontologia w Szkole Lwowsko-Warszawskiej

    Ontologia w Szkole Lwowsko-Warszawskiej

    O Szkole Lwowsko-Warszawskiej mówi się różnie. Niektórzy twierdzą, że mówi się za dużo, niektórzy twierdzą, że mówi się za mało, niemniej, niezależnie od tego, ile się o SLW mówi, mam wrażenie, że i tak za dużo się mówi, a za mało z nią robi. Jestem zdania, że wiele dokonań wychowanków Kazimierza Twardowskiego jest wartościowych, niezależnie […]

  • Roman Ingarden i fenomenologia – wprowadzenie

    Roman Ingarden i fenomenologia – wprowadzenie

    Mamy rok 2020, początek listopada, rozpoczynamy kolejną przygodę z filozofią polską na „Radykalnym słoniu”. Wydarzenia polityczne i społeczne rozgrywają się w szybkim tempie, może rozmowa o fenomenologii będzie okazją do chwili wytchnienia od rozpalonych emocji politycznych. Zachęcamy do podjęcia epoché, wstrzymania się od sądu, wzięcia w nawias przekonań i założeń. Przynajmniej na paręnaście minut.

  • Kilka słów o filozofii praktycznej Schopenhauera

    Kilka słów o filozofii praktycznej Schopenhauera

    Arthur Schopenhauer przez całe życie pragnął, aby jego system nie umarł wraz z nim. Przekonany o wielkości swoich odkryć w dziedzinie metafizyki uważał, że jego myśl odbije się szerokim echem w świecie filozofii. Za chichot historii można uznać fakt, że w dzisiejszych czasach, dzięki internetowi jest jednym z bardziej rozpoznawalnych filozofów w masowych kręgach, a […]